ZEKA GELİŞİMİNDE ALTIN ÇAĞ

0

BEYİN GELİŞİMİ VE OKUL ÖNCESİ EĞİTİM

“Çocuk; en iyi; anne, baba ve çocukları seven
eğitimciden öğrenir. Hiçbir bilgisayar programı,
öğrenme konusunda ailenin yerini tutamaz.”

Beyin araştırmacısı Prof. Elizabeth Stern

       Y

eni doğan bebek, bütün hayatı boyunca kullanacağı 120 milyar sinir hücresine sahip olarak dünyaya gelir. Beyindeki bu değer biçilemez hazine, bebek doğar doğmaz müthiş bir hızla gelişecektir. Başlangıçta sinir hücreleri arasında çok az bağlantı vardır. Doğumdan altı hafta sonra, sinir hücreleri arasında ilk bağlantı kurulur. Sonra sinir hücreleri arasında muazzam bir hızla sinaptik bağlar örülmeye başlar. Bir sene sonunda sinir hücreleri arasındaki ağlar üç katına çıkar.

Zihin gelişimi ilk iki yılda çok hızlıdır. Sinir hücreleri arasında bir yığın ağ örülür. Bu arada arka beyin ile bağlantılar kurulur.

Zaman içinde sinir hücreleri arasındaki bağlantı rekor seviyede çoğalır. Bazen dakikada 580 bin bağ oluşturulur. Sinir hücreleri arasında ağlar örülmeye ergenlik çağına kadar hızla devam eder. Çocuk öğrenmek için bu ağları kullanır.

Beyindeki sinir hücreleri, uyarılar ve heyecanlarla hareket eder. Uyarılar gelmezse sinir hücreleri harekete geçmez. Yeni uyarı ve bilgiler, sinir hücrelerini faaliyete geçirir, ya hücreler arasında yeni bağlantılar kurulur ya da eski bağlantılar işlek hâle gelir. Böylece beyin fonksiyonel bir şekilde yapılanır.

Beynin mükemmel gelişmesi içinse duygusal dokunmalar gereklidir. Sevdiği ve tanıdığı bir eğitimci veya anne-baba konuşuyorsa çocuk kelimeleri daha hızlı öğrenir. Onlardan duyduğu kelimeleri zihnine nakış gibi işler.

“Küçük çocuk, günde on kelime öğrenir.” diyor gelişim psikologları.(1)

Amerika’da Washington Üniversitesinde yapılan bir araştırma, çocuklar kelimeleri güvendikleri birinden duyunca kulak kesildiğini, aynı kelimeleri videodan işitince ilgi göstermediklerini ortaya koydu.(2)

Sinir hücreleri arasında örülen sinaptik bağlardan kullanılmayanlar zaman içinde iptal edilir. Mermer bir heykelden fazlalıkların atılması gibi.

Beyin yeni bilgilerle gelişir. Zamanla beyin ağları ya ustaca geliştirilir ve korunur ya da kaba ve işlevsiz kalır. Beyin geliştirmek, ancak öğrenmek suretiyle olur. Öğrenme olmazsa sinir hücreleri uyarılmaz ve sinir hücreleri arasında oluşturulan ağlar kullanılmaz, hantallaşır.

Beyne aşırı yükleme olmaması için, beyin eleme yapar. Küçük çocuklar, hızla konuşmayı öğrenir çünkü beyin kullanabileceğini alır. Geriye kalanı atılır. Beyin basit bir metotla eleme yapar. Önce en kolay olanı alır, sonra zor olanı. Kısa kelimeler, iki kelimelik cümleler, uzun cümleler…

      Sıfır yaşından itibaren öğrenilen bilgiler, hücreler arasında bilgi ağları kurulmasına yol açar ve bilgi arttıkça ağlar güçlenir, gelişir, zekâ artar. Çocukla ne kadar çok ilgilenilir, sevilir ve beyne bilgi iletilirse zekâ o oranda gelişir.             Beyni yaratan Allah, kitap göndermiş ve “Seni yaratan Rabbinin adıyla oku!” buyurmuş. Okumak en iyi beyin vitaminidir.

PAYLAŞ

YORUM YAP